Tematy priorytetowe

Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego co roku realizowanych jest ponad sto tematów badawczych. Wciąż jednak istnieją luki w wiedzy o tym obszarze, a niektóre zagadnienia, istotne z punktu widzenia zarządzania obszarem chronionym, pozostają poza kręgiem zainteresowania naukowców. Dlatego chcielibyśmy zachęcić do podjęcia niektórych z takich tematów. Badacze, którzy podejmą się naukowego opracowania tych problemów mogą liczyć na wsparcie logistyczne ze strony pracowników Parku.

Za priorytetowe uznajemy takie tematy badawcze, które uzupełniają i aktualizują wyniki prac prowadzonych na potrzeby przygotowania projektu planu ochrony i jego rewizji, a także dostarczają wiedzy niezbędnej do prawidłowego zarządzania obszarem Tatrzańskiego Parku Narodowego. Obejmują one cztery grupy tematyczne.

Inwentaryzacja zasobów przyrodniczych, ocena trendów i dynamiki zmian stanu zasobów

  • Badania genetyczne tatrzańskiej dendroflory oraz taksonów endemicznych i reliktowych (ze szczególnym uwzględnieniem identyfikacji obcych pochodzeń, mieszańców, rewizji taksonomicznych, oraz filogeografii), w tym zwłaszcza rodzaj modrzew Larix i jarząb Sorbus.
  • Modelowanie dynamiki ekosystemów (w tym zwłaszcza granic pięter klimatyczno-roślinnych, zasięgu wysokościowego wybranych gatunków roślin i zwierząt), w związku z przyjętymi modelami zmian klimatycznych
  • Inwentaryzacja zasobów przyrodniczych TPN na stałych kołowych powierzchniach próbnych, w tym zwłaszcza analiza geologiczna i gleboznawcza, wykonanie zdjęć fitosocjologicznych (w tym mszaki), opracowanie bioty grzybów i porostów oraz charakterystyka mezofauny.
  • Inwentaryzacja i charakterystyka torfowisk i zatorfień, w szczególności w strefie regla górnego i wysokogórskiej.
  • Dynamika populacji łasicowatych oraz lisa.
  • Krytyczna lista gatunków występujących w Tatrzańskim Parku Narodowym, zwłaszcza:

- śluzowce

- glony

- bezkręgowce, z wyjątkiem (ślimaków lądowych, pająków i kosarzy, owadów błonkoskrzydłych, muchówek, motyli i chrząszczy).

Ocena zagrożeń i sposobów ich eliminacji

  • Inwentaryzacja i określenie sposobów minimalizacji szkód pozrywkowych na terenie TPN z uwzględnieniem terenów prywatnych.

  • Oddziaływanie różnych form aktywności człowieka, w tym szczególnie ruchu pozaszlakowego, na poszczególne ekosystemy i gatunki występujące w TPN.

  • Znaczenie korytarzy ekologicznych dla poszczególnych grup zwierząt i ekosystemów.

Ocena skuteczności prowadzonych działań ochronnych, w tym monitoring populacji gatunków i siedlisk, zwłaszcza będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000

  • Charakterystyka rzeczywistej roślinności leśnej TPN ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk NATURA 2000: 9110 – kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum), 91D0 – bory i lasy bagienne.

  • Ocena wpływu zabiegów ochronnych wykonywanych przez TPN (w szczególności przebudowa drzewostanów, wykaszanie polan).

  • Monitoring i ekologia szczególnie cennych gatunków roślin i grzybów (endemity, rośliny skrajnie rzadkie w Tatrach, rośliny występujące w Polsce tylko na terenie TPN).

Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody Parku

  • Monitoring wyremontowanych odcinków szlaków, ze szczególnym uwzględnieniem oceny oraz prawidłowości użytkowania przez turystów.

  • Rola Tatrzańskiego Parku Narodowego w rozwoju społeczno-ekonomicznym regionu.

  • Ocena / akceptacja społeczna decyzji / działań podejmowanych przez Tatrzański Park Narodowy.

  • Świadomość przyrodnicza turystów odwiedzających Tatrzański Park Narodowy.
  • Turyści zagraniczni w Tatrzańskim Parku Narodowym.
  • Zgodność zagospodarowania Tatrzańskiego Parku Narodowego i jego bezpośredniego sąsiedztwa z istniejącymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.
  • Otulina TPN - stan formalny i jej postrzeganie przez turystów oraz społeczność lokalną.