dr hab. Michał Ronikier

Polska Akademia Nauk

Instytut Botaniki

Zainteresowania badawcze.

Biogeografia molekularna – badania wysokogórskiej bioty gór Europy ze szczególnym uwzględnieniem Karpat. Zastosowanie technik analiz molekularnych do badań zmienności i dywergencji populacji organizmów wysokogórskich i arktyczno-alpejskich o dysjunktywnych zasięgach, w celu rekonstrukcji ich historii biogeograficznej i populacyjnych procesów genetycznych, m.in. w kontekście zmian klimatu (wpływu zmian historycznych oraz prób modelowania dynamiki przyszłych zmian w rozmieszczeniu i zmienności organizmów wysokogórskich).

 Najważniejsze zagadnienia badawcze:

- szczegółowa, porównawcza filogeografia i analizy historii zasięgów wysokogórskich gatunków roślin i grzybów w górach Europy Środkowej (Karpaty, Alpy, Sudety, góry Płw. Bałkańskiego) oraz w szerszej skali geograficznej;

- biogeografia flory wysokogórskiej w wyspowych siedliskach alpejskich Karpat pod kątem ich znaczenia dla ewolucji wysokogórskich gatunków roślin i grzybów, a także struktury i odrębności genetycznej populacji w Karpatach Zachodnich, Wschodnich i Południowych oraz identyfikacji obszarów o szczególnie wysokiej zmienności genetycznej populacji;

- szczegółowa struktura genetyczna populacji gatunków wysokogórskich w Tatrach, w kontekście ich historii oraz współcześnie zachodzących procesów populacyjnych w środowisku wysokogórskim.

Działalność badawcza na terenie Tatr

Analizy odrębności genetycznej i relacji biogeograficznych tatrzańskich populacji gatunków flory wysokogórskiej w kontekście ich zasięgów geograficznych.

Szczegółowe badania struktury genetycznej populacji i zróżnicowania genetycznego tatrzańskich roślin wysokogórskich pod kątem ich historii, współczesnych uwarunkowań przepływu genów i efektywnej ochrony zasobów genetycznych.

Monitoring populacji rzadkich gatunków flory wysokogórskiej Tatr.

Publikacje o tematyce tatrzańskiej

Mráz P., Ronikier M. 2016. Biogeography of the Carpathians: evolutionary and spatial facets of biodiversity. Biological Journal of the Linnean Society 119: 528559.

 Mráz P., Barabas D., Lengyelová L., Turis P., Schmotzer A., Janišová M., Ronikier M. 2016. Vascular plant endemism in the Western Carpathians: spatial patterns, environmental correlates and taxon traits. Biological Journal of the Linnean Society 119630–648.

Ronikier M., Zalewska-Gałosz J. 2014. Independent evolutionary history between the Balkan ranges and more northerly mountains in Campanula alpina s.l. (Campanulaceae): genetic divergence and morphological segregation of taxa. Taxon 63: 116–131.

Stachurska-Swakoń A., Cieślak E., Ronikier M. 2013. Phylogeography of a subalpine tall-herb Ranunculus platanifolius (Ranunculaceae) reveals two main genetic lineages in the European mountains. Botanical Journal of the Linnean Society 171: 413–428.

Ronikier M., Schneeweiss G.M., Schönswetter P. 2012. The extreme disjunction between Beringia and Europe in Ranunculus glacialis s. l. (Ranunculaceae) does not coincide with the deepest genetic split – a story of the importance of temperate mountain ranges in arctic-alpine phylogeography. Molecular Ecology 21: 5561–5578.

Stachurska-Swakoń A., Cieślak E., Ronikier M. 2012. Phylogeography of subalpine tall-herb species in Central Europe: the case of Cicerbita alpina (L.) Wallr. Preslia 84: 121–140.

Ronikier M. 2011. Biogeography of high mountain plants in the Carpathians: an emerging phylogeographical perspective. Taxon 60: 373–389.

Ronikier M. 2010. Distribution of the arctic-alpine Ranunculus glacialis (Ranunculaceae) in the Carpathians with a new locality in the Făgăraş mountains (Romania). Polish Botanical Journal 55: 199–207.

Ronikier A., Ronikier M. 2010. Biogeographical patterns of arctic-alpine fungi: distribution analysis of Marasmius epidryas, a typical circumpolar species of cold environments. North American Fungi 5: 23–50. doi: 10.2509/naf2010.005.0053.

Thiel-Egenter C., Gugerli F., Alvarez N., Brodbeck S., Cieslak E., Colli L., Englisch T., Gaudeul M., Gielly L., Korbecka G., Negrini G., Paun O., Pellecchia M., Rioux D., Ronikier M., Schönswetter P., Schüpfer F., Taberlet P., Tribsch A., van Loo M., Winkler M., Holderegger R., IntraBioDiv Consortium 2009. Mountain plant genetic diversity: History and configuration of mountain system matters more than species traits. Global Ecology and Biogeography 18: 78–87.

Ronikier M., Cieślak E., Korbecka G. 2008. High genetic differentiation in the alpine plant Campanula alpina Jacq. (Campanulaceae): evidence for glacial survival in several Carpathian regions and long isolation between the Carpathians and the Alps. Molecular Ecology 17:1763–1775.

Ronikier M., Costa A., Fuertes Aguilar J., Nieto Feliner G., Küpfer P, Mirek Z. 2008. Phylogeography of Pulsatilla vernalis (L.) Mill. (Ranunculaceae): chloroplast DNA reveals two evolutionary lineages across Central Europe and Scandinavia. Journal of Biogeography 35: 1650–1664.

Ronikier M., Szeląg Z. 2008. Differentiation among disjunct populations of agamospermous species of Hieracium sect. Cernua (Asteraceae) in Central European subalpine habitats. Botanical Journal of the Linnean Society 158: 93–105.

Ronikier M. 2008. Naradka tępolistna – Androsace obtusifolia All. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 178–180.

Ronikier M. 2008. Głodek kutnerowaty – Draba tomentosa Clairv. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 148–149.

Mirek Z., Delimat A., Piękoś-Mirkowa H., Ronikier M. 2008. Ukwap karpacki – Antennaria carpatica (Wahlenb.) Bluff & Fingerh. subsp. carpatica. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 148–149.

Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Ronikier M. 2008. Sasanka wiosenna – Pulsatilla vernalis (L.) Mill. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 348–350.

Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Delimat A., Ronikier M. 2008. Rogownica jednokwiatowa – Cerastium uniflorum Clairv. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 116–117.

Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Delimat A., Ronikier M. 2008. Skalnica odgiętolistna – Saxifraga retusa. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 226–227.

Szeląg Z., Ronikier M. 2008. Turzyca tęga – Carex bigelowii Torr. Ex Schwein. subsp. rigida W. Schulze-Motel. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 503–505.

Wróbel S., Borucki T., Delimat A., Ronikier M. 2008. Głodek mroźny – Draba dubia Suter. In: Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. (eds.), Czerwona Księga Karpat Polskich. Rośliny Naczyniowe. Instytut Botaniki PAN, Kraków, s. 142–143.

Moreau P.-A., Mleczko P., Ronikier M., Ronikier A. 2006. Rediscovery of Alnicola cholea (Cortinariaceae): taxonomic revision and description of its mycorrhiza with Polygonum viviparum (Polygonaceae). Mycologia 98: 469479.

Ronikier M., Mleczko P. 2006. Observations on the mycorrhizal status of Polygonum viviparum L. in the Polish Tatra Mts. (Western Carpathians). Acta Mycologica 41: 209–222.

Cieślak E., Ronikier M. 2006. Zastosowanie analiz DNA w ustaleniu dokładnego statusu endemicznego Cochlearia polonica i Cochlearia tatrae. Fragmenta Floristica et Geobotanica 13: 317–325.

Ronikier M., Miśkiewicz A., Mleczko P. 2002. Presence and distribution of Suillus plorans (Roll.) Sing. in the Polish Tatra Mts. (Western Carpathians). Acta Societatis Botanicorum Poloniae 71: 235–242.

 

Wybrane abstrakty konferencyjne

 

Ronikier M., Cieślak E. 2012. Northern component to the southern richness: genetic diversity of the arctic-alpine Dryas octopetala at its Balkan range limits. In: I. Rešetnik, S. Bogdanović, A. Alegro (eds.). International Symposium on “Evolution of Balkan Biodiversity”, Zagreb, Croatia. Book of Abstracts: 34.

 

Ronikier M., Schneeweiss G.M., Schönswetter P. 2012. Ancient regional lineages of Ranunculus glacialis in temperate mountains point at long-term historical persistence despite changing climate. In: A European Perspective on the Future of Biodiversity and Ecosystems. Final Conference of the Ecochange Project, Zürich, Switzerland, 21–22.03.2012. Abstracts (s.n.).

 

 Ronikier M. 2010. Wysokogórska flora Tatr w świetle analiz struktury genetycznej wybranych gatunków: historia i stopień odrębności na tle górskich wysp siedliskowych Europy Środkowej. In: Nauka a zarządzanie obszarem Tatr i ich otoczeniem. IV Konferencja Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego a człowiek, Zakopane, 14–16.10.2010. Streszczenia prac: 44.

 

 Ronikier M., Schönswetter P. 2010. Filogeografia Ranunculus glacialis L. – rekonstrukcja historii zasięgu arktyczno-alpejskiego gatunku. In: A. Szczepkowski, A. Obidziński (eds.). Planta in vivo, in vitro et in silico. LV Zjazd Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Warszawa 6–12.09. 2010. Streszczenia referatów i plakatów: 61.

 

 Ronikier M. 2009. Genetic differentiation patterns of alpine plants in the disjunct habitats of Central Europe: an evolutionary split between Balkan and more northerly populations in Campanula alpina. In: Stevanović V. (ed.). 5th Balkan Botanical Congress. The 80th anniversary of the publication of Turrill’s “Plant life of the Balkan Peninsula”, Belgrade, Serbia, 07–11.09.2009. Book of abstracts: 38.

 

 Stachurska-Swakoń A., Cieślak E., Ronikier M. 2009. Phylogeography of Ranunculus platanifolius L., a subalpine tall herb species, in the Carpathians and Balkans. In: Stevanović V. (ed.). 5th Balkan Botanical Congress. The 80th anniversary of the publication of Turrill’s “Plant life of the Balkan Peninsula”, Belgrade, Serbia, 07–11.09.2009. Book of abstracts: 52.

 

 Korbecka G., Letz D. R., Ronikier M., Cieślak E., IntraBioDiv Consortium 2008. Genetic structure and differentiation within Sempervivum montanum agg. In: Xth Symposium of the International Organization of Plant Biosystematics, Vysoke Tatry, Slovakia, 02–04.07.2008. Abstracts: 76.

 

 Ronikier M. & Intrabiodiv Consortium 2008. Phylogeographical structure of alpine plants in the Carpathians: a comparative study. In: Xth Symposium of the International Organization of Plant Biosystematists. 2–4 July 2008, Vysoké Tatry, Slovakia. Book of Abstracts: 4.

 

 Stachurska-Swakoń A., Cieślak E., Ronikier M. 2008. Biogeography of tall-herb species in the Carpathians: a case study of Cicerbita alpina (L.) Wallr. In: Xth Symposium of the International Organization of Plant Biosystematics, Vysoke Tatry, Slovakia, 02–04.07.2008. Abstracts: 111.

 

 Ronikier M. & Ronikier A. 2008. Towards the comparative phylogeography: a circumpolar genetic structure of Marasmius epidryas and Dryas octopetala. In: VIIIth International Symposium on Arctic-Alpine Mycology, 3–10 August 2008, Beartooth Plateau, Montana/Wyoming, USA. A Symposium leaflet.

 

 Cieślak E., Ronikier M. 2007. Rodzaj Cochlearia L. w Karpatach i obszarach przyległych – badania filogenetyczne. In: 54 Zjazd Polskiego Towarzystwa Botanicznego „Botanika w Polsce. Sukcesy, problemy, perspektywy”, Szczecin, 03–08.09.2007. Streszczenia referatow i plakatów: 81.

 

 Ronikier M. 2007. Genetyczne relacje pomiędzy izolowanymi częściami zasięgu roślin wysokogórskich: filogeografia Campanula alpina Jacq. (Campanulaceae) w Karpatach i sąsiednich górach Europy Środkowej. In: 54 Zjazd Polskiego Towarzystwa Botanicznego „Botanika w Polsce. Sukcesy, problemy, perspektywy”, Szczecin, 03–08.09.2007. Streszczenia referatów i plakatów: 70.

 

 Ronikier M. & IntraBioDiv Consortium 2007. Phylogeography of alpine plants in the mountains of Central Europe: a preliminary view. In: Botanical Society of Scotland Symposium: History, Evolution & Future of Arctic & Alpine Flora. 25–27 June 2007, St Andrews, UK. Abstracts: 30.

 

 Ronikier M., Cieślak E., Korbecka G. 2006. High genetic differentiation in the alpine plant Campanula alpina Jacq. in the Carpathians, Eastern Alps and Balkans: phylogeographical case study in Central European mountains. In: Swiss Federal Research Institute WSL (eds.) Biodiversity Conservation – From Genes To Habitats. Conference 23–24 November 2006 in Davos, Switzerland. Abstracts: 37.

 

 Tribsch A., Ronikier M. & IntraBioDiv Consortium 2006. IntraBioDiv – genetic diversity and patterns of differentiation in alpine plants. In: Swiss Federal Research Institute WSL (eds.) Biodiversity Conservation – From Genes To Habitats. Conference 23–24 November 2006 in Davos, Switzerland. Abstracts: 26.

 

 Ronikier M., Fuertes Aguilar J., Costa A., Küpfer P., Nieto Feliner G. 2005. Phylogeography of Pulsatilla vernalis in Europe based on chloroplast DNA analysis. In: XVII International Botanical Congress, Austria, Vienna, 17–23 July 2005. Abstracts: 370.

 

 Cieślak E., Ronikier M., Szczepaniak M. 2005. Czy Cochlearia tatrae (Brassicaceae) w Tatrach to metapopulacja? Badania struktury genetycznej rzadkiego endemicznego gatunku. In: III Ogólnopolska Konferencja, Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego a Człowiek, „Tatrzański Park Narodowy na tle innych górskich terenów chronionych”, Zakopane, 13–15 października 2005. Streszczenia: strony nienumerowane.

 

 Cieślak E., Ronikier M., Szczepaniak M. 2004. Struktura genetyczna populacji endemicznych Cochlearia polonica i C. tatrae (Brassicaceae) oszacowana za pomocą markerów AFLP. In: E. Pawlaczyk, K. Zaborowska (eds.). Konferencja poświęcona pamięci Profesora Jerzego Szweykowskiego “Zmienność i ewolucja.”, Poznań, 16–18 czerwca 2004. Program–Streszczenia–Indeks autorów: 88.

 

 Cieślak E. Ronikier M., Szczepaniak M. 2004. Endemiczny status Cochlearia polonica i C. tatrae (Brassicaceae) – analiza zmienności genetycznej (AFLP) populacji rodzimych w relacji do pokrewnych gatunków rodzaju Cochlearia w krajach ościennych. In: Ewa Jędrzejczyk (red.). Przyroda Polski w europejskim dziedzictwie dóbr kultury. Streszczenia referatów i plakatów, 53 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego. Toruń–Bydgoszcz, Polskie Towarzystwo Botaniczne: 65.

 

 Ronikier M. 2001. Molecular biogeography and genetic diversity of Pulsatilla vernalis (L.) Miller (Ranunculaceae) – a new project. W: Stehlik I., Tribsch A. & Schönswetter P., Erstes gemeinsames Meeting zur Phylogeographie von arktischen und alpinen Pflanzen in Zürich, 1–3 Juni 2001. Bauhinia 15: 83–84.

 

 Ronikier M., 1998. Mikoryza Polygonum viviparum L. w Tatrach. In: Miądlikowska J. (ed.). Materiały sympozjum i obrad sekcji 51 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Gdańsk, 15–19 września 1998: 415.

 

Prowadzone badania

  • DRYADE: Złożone interakcje ekologiczne w kontekście zmian klimatu: zastosowanie technologii sekwencjonowania nowej generacji w badaniach historii i procesów adaptacyjnych układu powiązanych ewolucyjnie organizmów arktyczno-alpejskich (2014)
    Zrozumienie wpływu długofalowych zmian klimatu na kształtowanie przestrzennych zasięgów gatunków oraz ewolucję interakcji ekologicznych stanowi jeden z fundamentalnych problemów biologii. W ramach projektu DRYADE prowadzone będą badania dobrze zdefiniowanego układu organizmów arktyczno-alpejskich obejmującego roślinę, grzyba oraz owada - powiązanych ścisłą i obligatoryjną interakcją ekologiczną. Są to: (i) dębik ośmiopłatkowy Dryas octopetala, jeden z kluczowych gatunków roślin arktyczno-alpejskich; (ii) Rhizomarasmius epidryas, grzyb saprobiontyczny obligatoryjnie związany z Dryas; (iii) Stigmella dryadella, pasożytniczy motyl obligatoryjnie związany z Dryas. W oparciu o innowacyjną technologię sekwencjonowania nowej generacji, projekt ma na celu poznanie historii ewolucyjnej poszczególnych gatunków oraz dynamiki wzajemnych oddziaływań w skali badanego układu ekologicznego. Projekt DRYADE (PSPB-161-2010) jest finansowany w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Badawczego w latach 2012-2015.
  • DRYADE: Złożone interakcje ekologiczne w kontekście zmian klimatu: zastosowanie technologii sekwencjonowania nowej generacji w badaniach historii i procesów adaptacyjnych układu powiązanych ewolucyjnie organizmów arktyczno-alpejskich (2013)
    Zrozumienie wpływu długofalowych zmian klimatu na kształtowanie przestrzennych zasięgów gatunków oraz ewolucję interakcji ekologicznych stanowi jeden z fundamentalnych problemów biologii. W ramach projektu DRYADE prowadzone będą badania dobrze zdefiniowanego układu organizmów arktyczno-alpejskich obejmującego roślinę, grzyba oraz owada - powiązanych ścisłą i obligatoryjną interakcją ekologiczną. Są to: (i) dębik ośmiopłatkowy Dryas octopetala, jeden z kluczowych gatunków roślin arktyczno-alpejskich; (ii) Rhizomarasmius epidryas, grzyb saprobiontyczny obligatoryjnie związany z Dryas; (iii) Stigmella dryadella, pasożytniczy motyl obligatoryjnie związany z Dryas. W oparciu o innowacyjną technologię sekwencjonowania nowej generacji, projekt ma na celu poznanie historii ewolucyjnej poszczególnych gatunków oraz dynamiki wzajemnych oddziaływań w skali badanego układu ekologicznego. Projekt DRYADE (PSPB-161-2010) jest finansowany w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Badawczego w latach 2012-2015.
  • DRYADE: Złożone interakcje ekologiczne w kontekście zmian klimatu: zastosowanie technologii sekwencjonowania nowej generacji w badaniach historii i procesów adaptacyjnych układu powiązanych ewolucyjnie organizmów arktyczno-alpejskich (2012)
    Zrozumienie wpływu długofalowych zmian klimatu na kształtowanie przestrzennych zasięgów gatunków oraz ewolucję interakcji ekologicznych stanowi jeden z fundamentalnych problemów biologii. W ramach projektu DRYADE prowadzone będą badania dobrze zdefiniowanego układu organizmów arktyczno-alpejskich obejmującego roślinę, grzyba oraz owada - powiązanych ścisłą i obligatoryjną interakcją ekologiczną. Są to: (i) dębik ośmiopłatkowy Dryas octopetala, jeden z kluczowych gatunków roślin arktyczno-alpejskich; (ii) Rhizomarasmius epidryas, grzyb saprobiontyczny obligatoryjnie związany z Dryas; (iii) Stigmella dryadella, pasożytniczy motyl obligatoryjnie związany z Dryas. W oparciu o innowacyjną technologię sekwencjonowania nowej generacji, projekt ma na celu poznanie historii ewolucyjnej poszczególnych gatunków oraz dynamiki wzajemnych oddziaływań w skali badanego układu ekologicznego. Projekt DRYADE (PSPB-161-2010) jest finansowany w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Badawczego w latach 2012-2015.