dr Piotr Kłapyta

Uniwersytet Jagielloński

Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej

Zainteresowania badawcze.

Rzeźba gór wysokich, geomorfologia glacjalna i peryglacjalna, geomorfologia strukturalna, chronologie glacjalne, geologia czwartorzędu, zlodowacenia plejstoceńskie w Karpatach, lodowce gruzowe, metody datowania względnegoi bezwzględnego, badania osadow czwartorzędowych, kolonizacja wołoska w Karpatach, 

Działalność badawcza na terenie Tatr

W latach 2005 – 201badania terenowe do  rozprawy doktorskiej  „Późnoglacjalny i holoceński etap ewolucji rzeźby wysokogórskiej Tatr Zachodnich”. Głównym celem rozprawy było poznanie budowy form i wykształcenia osadów w dnach cyrków lodowcowych północnego i południowego skłonu Tatr Zachodnich, umożliwiające rekonstrukcję uwarunkowań i przebiegu zaniku lodowców oraz dynamiki procesów w okresie postglacjalnym. Badania obejmowały doliny: Zuberską, Chochołowską, Kościeliską, Żarską, Jamnicką, Raczkową i Bystrą. 

W latach 2008-2010 projekt badawczy własny pt. „Późnoglacjalny i holoceński etap ewolucji rzeźby wysokogórskiej na przykładzie Tatr Zachodnich”, finansowany z budżetu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Efektem projektu było kompleksowe opracowanie ewolucji rzeźby północnego i południowego skłonu Tatr Zachodnich, obejmujące charakterystykę form i osadów w dnach cyrków glacjalnych.

Publikacje o tematyce tatrzańskiej

Kłapyta P., 2007, Wykorzystanie wysoko rozdzielczego obrazu satelity Ikonos do  opracowania mapy geomorfologicznej Tatr, Nowe pola badawcze, ujęcia teoretyczne i metody polskiej geografii, Wyd. UJ, Kraków, 32-45.

Kłapyta P., 2008, Reliktowe wały lodowo-morenowe (ice-cored moraines) w zachodniej części Cyrku Pyszniańskiego, Tatry Zachodnie, Prace Geograficzne, 120, 65-77.

Kłapyta P., 2009, Glacial and periglacial relief on the southern slopes of the Western Tatra Mts. (Slovakia) – the results of the first detailed geomorphological mapping of the Žiarska, Jamnicka, Račkova and Bystra Valleys. Landform Analysis, 10,  50-58.

Kłapyta P., Kołaczek P., 2009. The last millennium slope processes and antropogenic activity recorded in the sediments from the Pyszniańska glade, Western Tatra Mts. (Poland). Studia Geomorphologica Carpatho-Balcanica 43, 145-163.

Zasadni J., Kłapyta P., 2009, An attempt to assess the modern and the Little Ice Age climatic snowline altitude in the Tatra Mountains. Landform Analysis, 10, 124-134.

Kłapyta P., Kołaczek P., 2010, Multi-proxy analysis of the Subatlantic peat bog sediments from the Western Tatra Mts. (Poland,. [w:] G. Christofides, N. Kantiranis, D.S., Kostopoulos, A.A., Chatzipetros (red.),  Proceedings of the XIX Congress of the Carpathian-Balkan Geological Association, Thessaloniki, Special Volume 99, 503-511.

Kłapyta P., 2010, Przebieg deglacjacji Doliny Bystrej (Tatry Zachodnie, Słowacja) podczas ostatniego zlodowacenia w świetle analiz geomorfologicznych oraz datowania względnego form metodą młotka Schmidta, Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego a człowiek.

Kłapyta P., 2011, Relative surface dating of rock glacier systems in the Žiarska Valley, Western Tatra Mountains, Slovakia, Studia Geomorphologica Carpatho-Balcanica, 45, 7-19.

Kłapyta P., 2013, Application of Schmidt hammer relative age dating to Late Pleistocene moraines and rock glaciers in the Western Tatra Mountains, Slovakia. Catena, 111: 104-121.

Zasadni J., Kłapyta P., 2014, The Tatra Mountains during the Last Glacial Maximum. Journal of Maps, 1-17. 

Zasadni J., Kłapyta P., 2016, From valley to marginal glaciations in alpine type relief: Lateglacial glacier advances in Pięć Stawów Polskich-Roztoka Valley, High Tatra Mountains, Poland. Geomorphology, 253,  406-424.

Kłapyta P,   Zasadni J., Pociask-Karteczka J.,  Gajda A., Franczak  P., 2016, Late Glacial and Holocene paleoenvironmental records in the Tatra Mountains (East-Central Europe) based on lake, peat bog and colluvial sedimentary data: a summary review. Quaternary International, 415, 126-144.

 

Prowadzone badania

  • Lodowce gruzowe Tatr jako wskaźnik paleoklimatu późnego glacjału (2014)
    Podczas schyłkowych faz deglacjacji w cyrkach glacjalnych i w obrębie stoków uspypiskowych Tatr powstał złożony zespołu form zbudowanych z gruzu i lodu. W warunkach sprzyjających akumulacji śniegu, firnu i lodu lodowcowego u podnóży bądź na stokach usypiskowych tworzyły się formy typu protalus rampart/protalus moraine. W warunkach peryglacjalnych uformował się natomiast zespół form złożony z kontinuum morfologicznego: stok usypiskowy-nabrzmienie podstokowe-lob podstokowy-piargowy lodowiec gruzowy. Formy te są diagnostyczne dla warunków paleoklimatycznych i paleośrodowiskowych, które panowały podczas późnego glacjału w Tatrach. Wciąż niewielka znajomość cech tych form geomorfologicznych oraz niewielka liczba badań stratygraficznych, przy skoromnym stanie opracowań tych zagadnień po stronie słowackiej, sprawiają, że utrudniona jest możliwość odtworzenia ewolucji rzeźby w aspekcie całych Tatr jak i korelacji w stosunku do innych obszarów wysokogórskich w Europie. Do realizacji tematu niezbędene jest przeprowadzenie szczegółowego kartowania geomorfologicznego den cyrków glacjalnych oraz badań struktury i mikrorzeźby masy gruzowej (orientacja bloków, wykształcenie masy gruzowej, stopien zwietrzenia)oraz poznania relacji przestrzennych z formami morenowymi.
  • Lodowce gruzowe Tatr jako wskaźnik paleoklimatu późnego glacjału (2013)
    Podczas schyłkowych faz deglacjacji w cyrkach glacjalnych i w obrębie stoków uspypiskowych Tatr powstał złożony zespołu form zbudowanych z gruzu i lodu. W warunkach sprzyjających akumulacji śniegu, firnu i lodu lodowcowego u podnóży bądź na stokach usypiskowych tworzyły się formy typu protalus rampart/protalus moraine. W warunkach peryglacjalnych uformował się natomiast zespół form złożony z kontinuum morfologicznego: stok usypiskowy-nabrzmienie podstokowe-lob podstokowy-piargowy lodowiec gruzowy. Formy te są diagnostyczne dla warunków paleoklimatycznych i paleośrodowiskowych, które panowały podczas późnego glacjału w Tatrach. Wciąż niewielka znajomość cech tych form geomorfologicznych oraz niewielka liczba badań stratygraficznych, przy skoromnym stanie opracowań tych zagadnień po stronie słowackiej, sprawiają, że utrudniona jest możliwość odtworzenia ewolucji rzeźby w aspekcie całych Tatr jak i korelacji w stosunku do innych obszarów wysokogórskich w Europie. Do realizacji tematu niezbędene jest przeprowadzenie szczegółowego kartowania geomorfologicznego den cyrków glacjalnych oraz badań struktury i mikrorzeźby masy gruzowej (orientacja bloków, wykształcenie masy gruzowej, stopien zwietrzenia)oraz poznania relacji przestrzennych z formami morenowymi.