Tematy badań naukowych realizowanych na terenie Tatr

  • Kierownik: dr Anna Koczur
    Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie
    Rok: 2014.

    „Fitosocjologiczna baza danych w ocenie zróżnicowania, przemian i stanu zachowania roślinności łąkowej w Karpatach polskich"

    Badania regionalnego zróżnicowania roślinności zbiorowisk łąkowych i murawowych (psiary) w Tatrach na tle roślinności łąkowej Karpat polskich
  • Kierownik: KNG Dahlta Małgorzata Ficek
    Akademia Górniczo - Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
    Rok: 2014.

    Pomiary geodezyjne w rejonie Doliny Gąsienicowej i Doliny Kościeliskiej przeprowadzone przez studentów KNG Dahlta w ramach obozu naukowego Tatry 2014

    W ramach obozu naukowego studentów KNG Dahlta wykonana zostanie inwentaryzacja jaskini Mylnej (skaning), oraz kontynuacja badań przebiegu lokalnej quasi – geoidy na terenie Doliny Gąsienicowej (pomiary satelitarne, grawimetria, niwelacja).
  • Kierownik: mgr Miroslav Caboň
    Department of non-vascular plants
    Rok: 2014.

    Fungi - Basidiomycota

    During 2014, I am planning to collect specimens of yellow-spored Russulas for further macromorphological and molecular analyses. I choose different areas of Europe to get very variable material. In Tatras, I am interesting to collect especially few species, which occur in montane areas (like Russula adulterina). During this time, I will cooperate with dr. Anne Ronikier from Institute of Botany (Polish Academy of Sciences). Obtained specimens and data will be used in my doctor thesis and also in planned papers.
  • Kierownik: dr Mirosław Ludwiniak
    Uniwersytet Warszawski
    Rok: 2014.

    "Badania strukturalne i paleomagnetyczne utworów górnej jury i dolnej kredy wybranych fragmentów jednostek wierchowych i reglowych (Tatry Zachodnie i Wysokie)" - kontynuacja badań rozpoczętych w roku 2010.

    W oparciu o obserwacje terenowe mezostruktur tektonicznych i ich wzajemnych relacji w powiązaniu z badaniami paleomagnetycznymi podjęta zostanie próba odtworzenia kolejności zdarzeń tektonicznych, które doprowadziły do deformacji pokrywy osadowej masywu tatrzańskiego. Otrzymane wyniki będą porównywane do wykonanych w latach 2008-2009 badań paleomagnetyczno-strukturalnych utworów dolnego triasu jednostki autochtonicznej Tatr Zachodnich. Dodatkowo podjęta zostanie próba odtworzenia pozycji paleogeograficznej Tatr w późnej jurze/wczesnej kredzie.
  • Kierownik: dr Grzegorz Tończyk
    Uniwersytet Łódzki
    Rok: 2014.

    Ważki (Odonata) stawów tatrzańskich - analiza wieloletnich zmian w strukturze zgrupowań odonatofauny

    Celem badań jest rozpoznanie aktualnej różnorodności ważek (Odonata) na obszarze Tatrzańskiego PN, określenie kierunków zmian, zagrożeń i zaproponowania działań ochronnych i monitoringowych na terenie TPN. Na rok bieżący zaplanowano badania mające charakter monitoringowy, pozwalający na wykazanie składu gatunkowego odonatocenoz spotykanych na terenie parku. Nadmienić należy, że podstawowym opracowaniem o charakterze monograficznym jest powstała przed 80 laty praca Fudakowskiego pt. „Fauna ważek (Odonata) Tatr” z 1930 roku. Dane zawarte w tym opracowaniu były wielokrotnie komentowane między innymi przez Mielewczyka 1008, 2002., Bernarda i inn. 2009, Tończyka 2010. We wszystkich tych opracowaniach zwracano uwagę na konieczność przeprowadzenia kolejnych zakrojonych na szeroką skalę badań inwentaryzacyjnych, pozwalających na określenie obecnego składu odonatofauny TPN oraz przeprowadzenie analizy porównawczej z danymi historycznymi pozwalającymi na weryfikację hipotez wyjaśniających zmiany w składzie gatunkowym i charakterze zgrupowań. Należy nadmienić, że hipotezy te stawiane były w literaturze przedmiotu na podstawie fragmentarycznych danych i nie zostały dotąd zweryfikowane podczas analiz terenowych. Dokładna analiza bieżącego składu fauny i porównanie jej ze starszymi informacjami w kontekście danych dotyczących zmian w strukturze lasu, zmianie chemizmu wód oraz zmianach klimatycznych pozwoli na analizę kierunku i charakteru zmian jakie zaszły na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Spodziewanym wynikiem jest również możliwość zdefiniowania zagrożeń i zaplanowania odpowiednich działań ochrony biernej i czynnej. Poza praktycznym wynikiem uzyskanych wyników związanych z ochroną tej grupy owadów możliwe będzie przeprowadzenie analiz naukowych pozwalających na poznanie elementów biologii i ekologii ważek zasiedlających siedliska górskie np. wymagania siedliskowe, skład i liczebność obserwowanych zgrupowań Odonata, zasięgi pionowe itd. oraz pokazanie ich na tle danych z pozostałej części Karpat. Badania proponowane w roku 2014 będą realizowane na terenie całego Parku narodowego, skupiac sie będa jednak głównie na stanowiskach reprezentujących wody stojące TPN. W ramach badań zostaną zrealizowane trzy prace magisterskie: 1. Ważki (Odonata) Stawów Toporowych (Marietta Szubert) 2. Ważki (Odonata) Stawu Smreczyńskiego (Marta Michalak) 3. Ważki (Odonata) Wyżniej Pańszczykiej Młaki i Niżniej Pańsczyckiej Młaki (Małgorzata Adler)
  • Kierownik: mgr Paulina Wietrzyk
    Uniwersytet Jagielloński
    Rok: 2014.

    Wpływ czynników siedliskowych na bogactwo gatunkowe i strukturę zbiorowisk porostów epifitycznych w starych górnoreglowych drzewostanach świerkowych Tatrzańskiego Parku Narodowego.

    Prowadzone badania pozwolą określić znaczenie czynników siedliskowych w odniesieniu do różnorodności gatunkowej porostów i ich udziału w zbiorowiskach epifitycznych starych drzewostanów świerkowych w reglu górnym Tatr. Analiza czynników siedliskowych będzie przeprowadzona w odniesieniu do pojedynczych drzew na których będą badane zespoły porostów epifitycznych, jak równieżw odniesieniu do całych wytypowanych wydzieleń leśnych.Na podstawie otrzymanych wyników będzie można określić ważność czynników siedliskowych wpływających na występowanie poszczególnych gatunków i całych zespołów porostów. Tym samym będzie można określić znaczeniestarych drzewostanów jako siedliska dla porostów epifitycznych na terenie Karpat. a także podkreślić konieczność ochrony wspomnianych obszarów. Wiekowe drzewa stanowią bardzo ważne siedlisko dla porostów epifitycznych. Istnieje duże prawdopodobieństwo zależności różnorodności i liczebności gatunkowej porostów od cech pojedynczego drzewa na którym rosną, takich jak jego wielkości oraz struktura kory, a także od średniego wieku całego drzewostanu. Zapewne oddziaływanie czynników kształtowanych przez pojedyncze drzewo i cały drzewostan ma w tym przypadku charakter synergistyczny. Ich wpływ na występowania danego gatunku lub struktury gatunkowej zespołu porostów epifitycznych jest w dalszym ciągu mało poznany. Każde pojedyncze drzewo można rozpatrywać jako odrębne stanowisko o ściśle wyznaczonych granicach, rosnące w określonym środowisku (Southwood and Kennedy 1983). Prowadzone w przeszłości badania podkreślają związek różnorodności porostów z wielkością drzewa(Hilmo and Sastad 2001; Kuusinen 1996; Johansson et al. 2007). Średni wiek drzewostanu, może ograniczać występowanie danych porostów epifitycznych poprzez czas jaki organizmy te potrzebują na rozprzestrzenianie i kolonizację kolejnych drzew lub w wyniku zmian fizycznych i chemicznych zachodzących w drzewie na skutek jego wzrostu (występowania zmiennych warunków preferowanych przez różne gatunki porostów). Ponadto wiek drzewostanu wiąże się bezpośrednio z wielkością drzew, dlatego wiekowe drzewa przeważnie dysponują większą powierzchnią pnia, która może być zasiedlana przez porosty. Obserwowany jest również wyraźny wpływ wieku drzewa na zmiany w strukturze jego kory: wraz z starzeniem się drzewa ulega ona spękaniu, a powstające nierówności i zagłębienia, stanowią bardzo dobre miejsca dla początkowego rozwoju porostów.
  • Kierownik: mgr inż. Antoni Zięba
    Tatrzański Park Narodowy
    Rok: 2014.

    Problematyka syntaksonomiczna borów limbowych Pino cembrae-Piceetum (Myczkowski 1970) w Tatrach - uzupełnienie, zbiór mszaków

    Planowane badania zostały opisane w poprzednim wniosku, zatwierdzonym przez dyrektora TPN, pana dr inż. Pawła Skawińskiego w dniu 04 stycznia 2013 r. Wniosek ten stanowi jedynie uzupełnienie, wcześniejszego. Badania fitosocjologiczne wymagają również dokładnego oznaczenia mszaków, które nie zawsze możliwe jest w terenie. W związku z tym zwracam się z uprzejmą prośbą o możliwość zbioru mchów rosnących na założonych pow. badawczych, które następnie zostaną oznaczone przez specjalistów w Krakowie.
  • Kierownik: dr hab. Piotr Łuczyński
    Uniwersytet Warszawski
    Rok: 2014.

    Dolna jura (formacja z Dudzińca) w Dolinie Kościeliskiej (Tatry)

    Przedmiotem badań jest jurajska formacja z Dudzińca odsłaniająca się w górnych partiach Doliny Kościeliskiej oraz na obszarze pomiędzy dolinami Kościeliską i Chochołowską. Praca ma charakter analizy sedymentologicznej. Efektem powinno być szczególowe opracowanie wybranych profili, w których odsłaniają się skały danej jednostki.
  • Kierownik: dr inż. Jarosław Krawczyk
    Przedsiębiorstwo Geologiczne S.A. w Krakowie
    Rok: 2014.

    Dokumentacja hydrogeologiczna określająca warunki hydrogeologiczne w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 441 „Zbiornik Zakopane" dla potrzeb planowania i gospodarowania wodami w obszarach dorzeczy

    weryfikacja lokalizacji wybranych źródeł zarejestrowanych w bazie GIS MhP, pomiary wydajności źródeł i wywierzysk oraz pobór próbek wody do badań laboratoryjnych, pomiary hydrometryczne na głównych potokach tatrzańskich na granicy Tatr z fliszem podhalańskim jednorazowo w sezonie jesiennym
  • Kierownik: dr inż. Jan Cichocki
    Uniwersytet Zielonogórski
    Rok: 2014.

    Ochrona ssaków pilchowatych Gliridae w Tatrzańskim Parku Narodowym

    Drzewostany tatrzańskie na przełomie ostatnich dwustu lat zostały przeobrażone w skutek działalności gospodarczej człowieka. W efekcie dominują tu monokultury świerkowe, a lasy o charakterze naturalne zachowały się jedynie na małym fragmencie powierzchni parku. Taki stan rzeczy przyczynił się do pogorszenia warunków życia dla różnych grup zwierząt, w tym ssaków pilchowatych. Zmiany w drzewostanach szczególnie negatywnie odbiły się na tej grupie ssaków związanych z głównie nadrzewnym trybem życia. Powodem była zarówno fragmentacja siedlisk, jak i powstawanie dużych obszarów monokulturowych. Popielicę Glis glis i żołędnicę Eliomys quercinus uważa się obecnie za gatunki wymarłe na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Niewiele jest informacji o statusie populacji koszatki Dryomys nitedula. Najlepiej poznane jest rozmieszczenie populacji orzesznic Muscardinus avellanarius w Tatrach. Prawdopodobnie gatunek ten najlepiej sobie radzi w takich zmienionych warunkach. Tym niemniej dane na temat jej występowania są fragmentaryczne. Brak informacji jaki typ środowiska jest przez gatunek preferowany. Wyniki zaproponowanych badań wykażą, czy obecnie stosowane zabiegi gospodarcze mają wpływ na zagęszczenie populacji, i jaki wpływ miały historyczne zmiany drzewostanów tatrzańskich na tę grupę ssaków. Zastosowanie budek monitoringowych zaowocuje nowymi schronieniami dla pilchów oraz pozwoli określić takie parametry jak np. struktura wiekowa i płciowa populacji. Monitoring realizowany na zlecenie TPN.