Tematy badań naukowych realizowanych na terenie Tatr

  • Kierownik: prof. dr hab. inż. Andrzej Pachuta
    Politechnika Warszawska
    Rok: 2014.

    Badania geodynamiczne na obszarze Tatr i Pienin

    Na obszarze Polskich Tatr założono w latach 90-tych XX wieku 2 punkty geodezyjne (Kasprowy Wierch i Hala Gąsienicowa, na których wykonywane są obserwacje GNSS. Jednocześnie wykonywane są pomiary na punktach w Pieninach oraz przez geodetów słowackich pomiary na punktach geodezyjnych w Tatrach Słowackich
  • Kierownik: Agnieszka Ząbek
    Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
    Rok: 2014.

    Porównanie budowy geomorfologicznej części polodowcowej i niepolodowcowej potoku Kościeliskiego

    Zbadanie potoku Kościeliskiego, opis i porównanie cech części polodowcowej i niepolodowcowej badanego potoku
  • Kierownik: dr hab. Michał Ronikier
    Polska Akademia Nauk
    Rok: 2014.

    DRYADE: Złożone interakcje ekologiczne w kontekście zmian klimatu: zastosowanie technologii sekwencjonowania nowej generacji w badaniach historii i procesów adaptacyjnych układu powiązanych ewolucyjnie organizmów arktyczno-alpejskich

    Zrozumienie wpływu długofalowych zmian klimatu na kształtowanie przestrzennych zasięgów gatunków oraz ewolucję interakcji ekologicznych stanowi jeden z fundamentalnych problemów biologii. W ramach projektu DRYADE prowadzone będą badania dobrze zdefiniowanego układu organizmów arktyczno-alpejskich obejmującego roślinę, grzyba oraz owada - powiązanych ścisłą i obligatoryjną interakcją ekologiczną. Są to: (i) dębik ośmiopłatkowy Dryas octopetala, jeden z kluczowych gatunków roślin arktyczno-alpejskich; (ii) Rhizomarasmius epidryas, grzyb saprobiontyczny obligatoryjnie związany z Dryas; (iii) Stigmella dryadella, pasożytniczy motyl obligatoryjnie związany z Dryas. W oparciu o innowacyjną technologię sekwencjonowania nowej generacji, projekt ma na celu poznanie historii ewolucyjnej poszczególnych gatunków oraz dynamiki wzajemnych oddziaływań w skali badanego układu ekologicznego. Projekt DRYADE (PSPB-161-2010) jest finansowany w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Badawczego w latach 2012-2015.
  • Kierownik: mgr inż. Józef Charkot
    Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka
    Rok: 2014.

    Górnictwo i hutnictwo karpackie oraz jego związki z działalnością salin wielicko - bocheńskich

    Współpraca gospodarcza pomiędzy ośrodkami górniczo- hutniczymi w Karpatach i kopalniami soli w Wieliczce i Bochni rozwijała się od średniowiecza do końca XIX w. Kosztowne i intensywne prace poszukiwawcze prace prowadzone były po I rozbiorze Polski przez władze austriackie i wspierane ze środków uzyskiwanych z produkcji soli. Korzystano również z wiedzy i doświadczenia ówczesnej kadry technicznej zatrudnionej w salinach wielicko - bocheńskich. Różnorodne produkty zakładów w Kuźnicach miały zastosowanie w działalności górniczej. Problematyka powyższa nie została dotychczas w pełni zbadana, w szczegółności technika prowadzenia robót poszukiwawczych, eksploatacyjnych i zabezpieczających w dostępnych jeszcze wyrobiskach górniczych na obszarze polskich Tatr.
  • Kierownik: mgr Krzysztof Recielski
    Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi
    Rok: 2014.

    Dokumentacja geologiczno - przyrodnicza jaskiń z obszarów: Tatry Zachodnie - w tym Wąwóz Kraków, Tomanowa, Żar, Smreczyński Wierch.

    Inwentaryzacja oraz sporządzenie dokumentacji geologiczno - przyrodniczej jaskiń z obszaru Tatr Zachodnich: Wąwóz Kraków, Tomanowy Grzbiet, Żar, Smreczyński Wierch.
  • Kierownik: mgr inż. Agnieszka Tkaczyk
    Akademia Górniczo - Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
    Rok: 2014.

    Projekt ścieżki edukacji przyrodniczej na drodze do Kuźnic i po Kuźnicach w ramach pracy magisterskiej na kierunku architektura krajobrazu

    Projekt ma być kontynuacją istniejącej ścieżki w Centrum Edukacji Przyrodniczej przy ul. Chałubińskiego. Ścieżka ma pełnić funkcję edukacyjną w zakresie poznawania i ochrony przyrody Tatr, a także bezpieczeństwa w górach.
  • Kierownik: mgr Marlena Kycko
    Uniwersytet Warszawski
    Rok: 2014.

    Teledetekcyjne badania uszkodzeń roślinności w Tatrzańskim Parku Narodowym.

    Ocena stanu kondycyjnego roślinności Tatrzańskiego Parku Narodowego. Analiza szaty roślinnej i cech fizjologicznych wybranych gatunków roślin narażonych na wydeptywanie. Weryfikacja terenowa wykonanej klasyfikacji zbiorowisk roślinnych na obszarze TPN. Satelitarna mapa uszkodzenia roślinności Tatrzańskiego Parku Narodowego.
  • Kierownik: Paulina Radecka
    Uniwersytet Śląski w Katowicach
    Rok: 2014.

    Rozmiary i dynamika stoków usypiskowych w Dolinie Pięciu Stawów Polskich w Tatrach.

    Rozmiary i dynamika stoków usypiskowych w Dolinie Pięciu Stawów Polskich w Tatrach. Badania zostaną przeprowadzone metodą lichenometryczną.
  • Kierownik: dr hab. Piotr Górski
    Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
    Rok: 2014.

    Wątrobowce wyleżysk śnieżnych Tatr – studium florystyczno-ekologiczne

    Problematyka badawcza projektu dotyczy reakcji roślin (głównie wątrobowców i tworzonych przez nie zbiorowisk roślin zarodnikowych) na powstanie skrajnie niekorzystnych warunków do wegetacji, jakie tworzą się w obszarze wysokogórskim na skutek silnego skrócenia okresu wegetacji.
  • Kierownik: dr Paweł M. Owsianny
    Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
    Rok: 2014.

    Bruzdnice (Dinoflagellata) i złotowiciowce (Synurophyceae i Chrysophyceae): biogeografia, taksonomia i indykacja współczesnych i przeszłych cech siedlisk wodnych Tatr

    W pierwszej połowie XX w. bruzdnice tego obszaru były przedmiotem szczegółowych badań taksonomiczno-fitogeograficznych Prof. Jadwigi Wołoszyńskiej. Badaczka ta opisała zarówno taksony nowe dla nauki, jak i bardzo rzadko opisywane w literaturze do czasów współczesnych. W związku z problematycznym ujęciem taksonomicznym niektórych gatunków, zwłaszcza należących do rodzin Gymnodiniaceae i Woloszynskiaceae [12] (jak np. Gymnodinium tatricum Woloszyńska 1919 i Gyrodinium pascheri (Suchlandt) Schiller 1933 sensu Wołoszyńska 1937 [7], uznanych przez Popovskýego i Pfiester [13] za synonimy Woloszynskia pascheri (Suchlandt) von Stosch 1973), konieczne jest dalsze prowadzenie terenowych w celu odszukania taksonów zgodnych z opisami Wołoszyńskiej. W przypadku ich odnalezienia przewiduje się przeprowadzenie szczegółowych studiów taksonomicznych w oparciu o współczesne metody morfologiczno-molekularne. Wcześniejszy projekt w Tatrzańskim Parku Narodowym, realizowany w ramach pierwszej części grantu NCN (N N305 273840 pod tytułem „Bruzdnice (Dinoflagellata) jako wskaźniki wybranych cech siedlisk słodkowodnych - analizy współczesne i paleoekologiczne”), skończył się w maju b.r. Projekt ten skutkował pobraniem materiału z kilku stanowisk, ze szczególnym uwzględnieniem Morskiego Oka. Badania dotyczyły w szczególności poszukiwania gatunków wcześniej opisanych przez profesor Jadwigę Wołoszyńską (1916, 1919a,b, 1935, 1936, 1952 ) w szczególności seria artykułów „Glony jezior i młak tatrzańskich”). Pobrany materiał dotyczył w zwłaszcza Peridinium tatricum Wołoszyńska 1916 oraz Gymnodinium limneticum Wołoszyńska 1935. Obydwa gatunki podlegają obecnie rewizji taksonomicznej (prace w druku). Pierwszy z gatunków zostanie zakwalifikowany do rodzaju Parvodinium S. Carty 2008, drugi natomiast wymaga dalszych badań genetycznych, które skutkować będą prawdopodobnie powołaniem nowego rodzaju bruzdnic. Takson ten został przekazany do dalszych badań genetycznych we współpracy z Uniwersytetem Ludwig-Maximiliana w Monachium, Niemcy. Obydwa gatunki są jednymi z (przynajmniej okresowo) dominujących w jeziorach tatrzańskich, a więc są istotnymi elementami rozpoznania zasad funkcjonowania pętli troficznych w tych zbiornikach (!). Na podstawie badań już tych dwóch gatunków widać, także że dalsze badania taksonomiczno-ekologiczne są konieczne - nie tylko dla poznania różnorodności organizmów samych Tatr, ale także w szerszym światowym kontekście rozpoznania bruzdnic. Niezbędny jest pobór powierzchniowych osadów dennych, które zawierają formy przetrwalne, by wyhodować bruzdnice w laboratorium i poddać je analizom filogenetycznym. Jest to szczególnie istotne w kontekście włączenia większości gatunków opisanych przez Wołoszyńską jako synonimów innych, a obecne badania pokazuja, że ich status jest autonomiczny (dla niektórych być może nawet endemiczy dla Tatr, a przynajmniej zasięg gatunków nie jest znany). Podobne przesłanki przyświecają dalszym eksploracjom złotowiciowców.